🔷 بانک مرکزی هلند بخشی از ذخایر طلای خود را از آمریکای شمالی به لندن منتقل کرده است؛ اقدامی که به معنای خرید طلای جدید نیست، بلکه تغییر محل نگهداری دارایی‌های موجود برای افزایش آمادگی در شرایط بحرانی است.
🔷 بانک مرکزی هلند اعلام کرده است حدود ۸۶ تن طلا را از نیویورک و اتاوا به لندن منتقل کرده تا دسترسی سریع‌تر به بزرگ‌ترین بازار نقدشونده طلای جهان را فراهم کند. پس از این جابه‌جایی، سهم لندن از ذخایر طلای هلند از ۱۸.۱٪ به ۳۲.۱٪ افزایش یافته، در حالی که سهم نیویورک و اتاوا هر کدام به ۱۸.۵٪ کاهش پیدا کرده است.
🔷 حجم کل ذخایر طلای هلند بدون تغییر باقی مانده و همچنان ۶۱۲.۴ تن است؛ تنها محل نگهداری و قابلیت معامله سریع‌تر آن تغییر کرده است.
افزایش خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی
🔷 این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که بانک‌های مرکزی جهان طی سال‌های اخیر خرید طلا را به شکل قابل توجهی افزایش داده‌اند. بانک‌های مرکزی بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ بیش از هزار تن طلا در سال به ذخایر خود اضافه کردند. این رقم در سال ۲۰۲۵ به حدود ۸۶۳ تن کاهش یافت، اما همچنان در سطح تاریخی بالایی قرار دارد.
🔷 طبق آخرین نظرسنجی شورای جهانی طلا، ۸۹٪ از مدیران ذخایر ارزی بانک‌های مرکزی انتظار دارند ذخایر طلای جهانی طی ۱۲ ماه آینده افزایش یابد و ۴۵٪ نیز اعلام کرده‌اند که احتمالاً بانک خودشان خرید طلا را افزایش خواهد داد.
🔷 با افزایش سهم طلا در ذخایر رسمی کشورها، موضوع مدیریت این دارایی اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ زیرا طلا تنها زمانی نقش حفاظتی خود را در بحران‌ها ایفا می‌کند که امکان دسترسی و استفاده سریع از آن وجود داشته باشد.
چرا لندن مقصد مهمی برای ذخیره طلا است؟
🔷 لندن بزرگ‌ترین بازار خارج از بورس طلای فیزیکی جهان محسوب می‌شود و بانک مرکزی انگلیس یکی از بزرگ‌ترین نگهدارندگان طلای جهان است. خزانه‌های این بانک حدود ۴۰۰ هزار شمش طلا معادل نزدیک به ۵ هزار تن را نگهداری می‌کنند؛ رقمی که تنها کمتر از ذخایر خزانه طلای فدرال رزرو نیویورک است.
🔷 طلای نگهداری‌شده در بانک مرکزی انگلیس متعلق به بانک‌های مرکزی خارجی، سازمان‌های بین‌المللی و دولت بریتانیا است. این طلا می‌تواند بدون جابه‌جایی فیزیکی، تنها از طریق انتقال مالکیت میان حساب‌های موجود در بانک معامله شود؛ موضوعی که هزینه و ریسک انتقال فیزیکی شمش‌ها را کاهش می‌دهد.
🔷 طلای نگهداری‌شده در لندن به صورت اختصاص‌یافته (Allocated) ثبت می‌شود؛ یعنی مالکیت شمش‌های مشخص همچنان در اختیار دارنده آن باقی می‌ماند. همچنین تنها شمش‌هایی که استاندارد London Good Delivery را دارند پذیرفته می‌شوند؛ استانداردی که فروش یا تبدیل طلا به ارز را در زمان بحران آسان‌تر می‌کند.
روش انتقال طلای هلند؛ ترکیبی از فروش و جابه‌جایی فیزیکی
🔷 بانک مرکزی هلند برای انتقال ۸۶ تن طلا از یک روش ترکیبی استفاده کرد. این بانک حدود ۵۹ تن طلا در نیویورک فروخت و معادل آن را در لندن خریداری کرد. همچنین بیش از ۲۷ تن طلا را به صورت فیزیکی از آمریکای شمالی به هلند منتقل کرد و سپس مقدار مشابهی از طلای قابل معامله بین‌المللی را از هلند به لندن انتقال داد.
🔷 این روش باعث شد بانک مرکزی هلند مجبور نباشد کل ۸۶ تن طلا را از اقیانوس اطلس عبور دهد. علاوه بر کاهش هزینه‌ها، این عملیات یک تمرین عملی برای مدیریت ذخایر در شرایط بحرانی نیز بود؛ زیرا بانک مرکزی تجربه هم در خرید جایگزین از بازار و هم انتقال فیزیکی شمش‌ها به دست آورد.
نقدشوندگی بیشتر، به معنای حذف کامل ریسک نیست
🔷 اگرچه طلای نگهداری‌شده در بانک مرکزی انگلیس همچنان متعلق به بانک مرکزی هلند است، اما از نظر فیزیکی در خاک بریتانیا قرار دارد و تحت قوانین این کشور نگهداری می‌شود.
🔷 تجربه ونزوئلا نشان داد که محل نگهداری خارجی طلا می‌تواند در شرایط سیاسی خاص به یک ریسک تبدیل شود. ونزوئلا همچنان برای بازگرداندن حدود ۴ میلیارد دلار طلای خود در بانک مرکزی انگلیس تلاش می‌کند؛ طلایی که از سال ۲۰۱۸ به دلیل اختلافات حقوقی درباره نمایندگی بانک مرکزی این کشور، امکان دسترسی به آن محدود شده است.
🔷 از سوی دیگر، بازگرداندن حجم زیادی از طلا به داخل کشور نیز ساده نیست و نیازمند حمل‌ونقل امنیتی، بیمه و زیرساخت‌های مناسب ذخیره‌سازی است. نگهداری داخلی کنترل بیشتری ایجاد می‌کند، اما ممکن است نقدشوندگی و امکان معامله سریع را کاهش دهد.
بانک‌های مرکزی مسیرهای متفاوتی را انتخاب می‌کنند
🔷 برخی کشورها مانند فرانسه بخشی از طلای نگهداری‌شده در آمریکا را به پاریس بازگردانده‌اند و صربستان نیز قصد دارد ذخایر طلای خود را در داخل کشور نگهداری کند.
🔷 هلند اما مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. این کشور که در سال ۲۰۱۴ بخشی از طلای خود را به داخل بازگرداند، اکنون سهم ذخایر نگهداری‌شده در لندن را افزایش داده تا از نقدشوندگی بالاتر این بازار بهره‌مند شود.
🔷 نظرسنجی شورای جهانی طلا نشان می‌دهد تغییر در سیاست‌های نگهداری طلا ادامه خواهد داشت؛ به‌طوری که ۷٪ از بانک‌های مرکزی قصد افزایش ذخیره‌سازی داخلی و ۹٪ قصد تنوع‌بخشی بیشتر در محل نگهداری خارجی ذخایر خود را دارند.
تأثیر محدود بر قیمت طلا، اما پیام مهم برای بازار
🔷 جابه‌جایی طلای هلند تأثیر مستقیمی بر قیمت جهانی طلا ندارد، زیرا حجم ذخایر این کشور افزایش نیافته و فروش در نیویورک با خرید در لندن تقریباً جبران شده است.
🔷 اما این اقدام یک پیام مهم برای بازار دارد: بانک‌های مرکزی همچنان طلا را به عنوان یک دارایی استراتژیک برای مقابله با بحران‌های مالی، ژئوپلیتیکی و ارزی می‌بینند.
🔷 بانک مرکزی هلند طلای بیشتری نخریده است؛ بلکه تلاش کرده اطمینان حاصل کند دارایی‌ای که از قبل در اختیار دارد، در زمان بحران قابل استفاده‌تر باشد.
